Ziekte en zwangerschap

Tegemoet­koming ouders

Meer informatie

Welke uitzonderingen zijn er op de Arbeidstijdenwet?

Aanwezigheidsdienst

Tijdens een aanwezigheidsdienst bent u op uw werkplek aanwezig. Na een oproep kunt u dan zo snel mogelijk uw werk doen. U mag alleen in een aanwezigheidsdienst werken als dit voor uw werk nodig is. Daarbij is het werk niet op een andere manier te organiseren.  De hele periode van de aanwezigheidsdienst, met daarbinnen mogelijk ingeroosterd werk, wordt als arbeidstijd geteld. Aanwezigheidsdiensten komen bijvoorbeeld in de zorg en bij de brandweer voor. U mag van de aanwezigheidsdienst gebruik maken als daarover in een collectieve regeling voor arbeidsvoorwaarden afspraken staan.

Langer werken voorafgaand aan feestdagen

In de periode van 7 dagen voorafgaand aan een feestdag mag u 2 keer maximaal 14 uur werken. Werken in de nacht is dan ook toegestaan. Deze regel geldt alleen als het werk nodig is door de aard van het werk of de bedrijfsomstandigheden in verband met die feestdag.  Deze feestdagen zijn in ieder geval:

  • Nieuwjaar;
  • Pasen;
  • Koningsdag;
  • Hemelvaartsdag;
  • Pinksteren;
  • Sinterklaas;
  • Kerstmis.

Andere feestdagen kunnen hiervoor ook in aanmerking komen.

Lengte nachtdienst aanpassen

In de volgende situaties mag de lengte van een nachtdienst worden aangepast. Deze regelingen mogen niet gebruikt worden in combinatie met de algemene regels voor langere nachtdiensten.

  • Nachtdienst in het weekend

    U mag naast 1 nachtdienst van 10 uur nog 2 nachtdiensten van maximaal 11 uur draaien. Dit geldt voor de periode van vrijdag 18.00 uur tot maandag 8.00 uur. Na een dergelijke nachtdienst moet u minimaal 12 uur rust krijgen. Als u van deze regeling gebruikmaakt, moet u minstens 26 zondagen per jaar vrij hebben.
  • Nachtdienst buiten het weekend

    Is er buiten het weekend te weinig personeel? Dan mogen de overblijvende werknemers langere nachtdiensten (meer dan 10 uur) draaien. Dit mag alleen als de onderbezetting door onvoorziene omstandigheden komt of als het om een feestdag gaat. Tijdens deze diensten mag u maximaal 12 uur werken. Dit mag maximaal 2 keer per 2 weken en 8 keer per 52 weken. Direct na een dergelijke nachtdienst heeft u recht op minimaal 12 uur rust.

U mag van de uitzonderingen alleen gebruik maken als daarover in een collectieve regeling voor arbeidsvoorwaarden afspraken staan.

Werkt u bij een bakkerij waar op ambachtelijk manier voor 1 of meer eigen winkels brood of banket wordt gebakken? Of werkt u in de horeca, zoals een casino, discotheek of café? Dan mag u in elke periode van 4 weken maximaal 20 nachtdiensten draaien.

Langer werken bij noodzakelijke werkzaamheden

Als werkzaamheden niet kunnen wachten, mag u langer doorwerken. Dat mag alleen als langer werken niet te voorkomen is. U mag dan 1 keer per 2 weken maximaal 14 uur werken (ook in de nacht). Dit geldt bijvoorbeeld voor personeel in de zorg.

Kwartier extra voor overdracht van werkzaamheden

Voor het overdragen van werkzaamheden mag de werktijd met 15 minuten worden verlengd. Daarbij mag de dagelijkse rusttijd die u na uw werk heeft met 15 minuten worden verkort. Bijvoorbeeld in het geval van ploegendiensten. Als door deze 15 minuten een dienst een nachtdienst wordt, telt deze niet mee voor het aantal nachtdiensten.

Oproep tijdens pauze

Als de aard van het werk dit noodzakelijk maakt mag uw werkgever u tijdens uw pauze oproepen. Het gaat hierbij om bereikbaarheid (bijvoorbeeld in de kantine). Dit telt niet mee voor het aantal malen dat u oproepbaar mag zijn. Als u uw daadwerkelijke werkplek niet mag verlaten, tellen deze pauzeperioden mee als arbeidstijd.

Afzien van pauze

Kunt u door de aard van het werk uw werkplek niet verlaten om pauze te nemen? Of werkt u alleen, bijvoorbeeld als brugwachter? In dat geval mag u per periode van 16 weken maximaal gemiddeld 44 uur per week werken. Dit heet de afwijkende pauzeregeling. U mag van deze uitzondering alleen gebruik maken als daarover in een collectieve regeling voor arbeidsvoorwaarden afspraken staan.

Geldt de afwijkende pauzeregeling voor u? Maakt u daarbij ook gebruik van de regeling regeling 'Langere nachtdienst tussen 18.00 uur op vrijdag en 08.00 uur op maandag'? Dan mag u in die periode:

  • in minimaal 1 nachtdienst 10 uur werken;
  • in maximaal 2 nachtdiensten 12 uur werken.

Referentieperiode verlengen naar 52 weken

Wisselt uw werkaanbod tijdens het jaar sterk, bijvoorbeeld bij seizoensgebonden werk? Dan mag de periode waarover de gemiddelde arbeidstijd wordt berekend worden verlengd van 16 naar 52 weken. Deze periode heet ook wel de referentieperiode. De referentieperiode mag ook verlengd worden als u leiding geeft. Dit mag op 2 manieren:

  • In een periode van 52 weken mag u gemiddeld maximaal 48 uur per week werken.
  • Bij nachtdiensten mag u in een periode van 52 weken maximaal gemiddeld 40 uur per week werken.

U mag van deze uitzondering alleen gebruik maken als daarover in een collectieve regeling voor arbeidsvoorwaarden afspraken staan.

Aparte regels voor bepaalde sectoren

In sectoren, zoals de zorg, het vervoer en de mijnbouw, gelden aparte regels voor werktijden, rust en pauzes.


Informatie over dit hoofdstuk
Datum laatste aanpassing: 2015-07-22 13:26:29
Licentie: CC0 1.0 Universal
Taal: nl-NL

Externe artikelen
Arbeidstijdenwet

Download: HTML | CSV | Excel | JSON